Get Adobe Flash player

جرمگيري و مراقبت از لثه

جرم دنداني موادي هستند كه روي سطح دندان چسبيده يا رسوب مي كنند. اين مواد مي توانند از پس مانده هاي مواد مصرفي مخصوصاً رنگي بر روي دندان يا دخانيات و يا رسوب ترشحات لثه و غدد بزاقي بر روي دندان باشند كه به مرور زمان آهكي شده و تبديل به جسم سختي مي شود كه اصطلاحاً calculus گفته مي شوند. اگر امتحان كرده باشيد پس از چند ساعت مسواك زدن اگر با ناخن بر روي دندان خود بكشيد مواد سفيد رنگي بر روي ناخن شما نمايان مي شود كه به آنها Mareria Alba يا ماده سفيد گفته مي شود. اين مواد از رسوبات بزاق يا ترشحات لثه هستند كه بر روي دندان مي نشينند. عدم پاك كردن اين مواد باعث مي شود كه پس از مرور زمان آنها آهكي شده و تبديل به جرم سخت شوند.

تأثير جرم دندان بر روي دندان ها، لثه و استخوان هاي اطراف آن

جرم دندان به عنوان يك سطح خشن و ناصاف محل رشد ميكروب ها و باكتري هاست و همينطور يك زمينه مساعد براي بيشتر آهكي شدن و ضخيم تر شدن لايه جرم. اين باكتري ها باعث عفونت لثه و انتقال عفونت به بافت مجاور دندان و نهايتاً ايجاد بوي بد دهان و تحليل لثه و استخوان و پوسيدگي دندان مي شود. ظاهر لثه ملتهب و عفوني، براق بودن سطح آن ، متورم بودن و شكل بادكنكي برجسته است كه بر اثر تماس هر چيزي خون چكان مي شود. لثه سالم بايد محكم و ثابت در جاي خود فيكس باشد و براق نباشد. به اصطلاح نماي پوست پرتقالي داشته باشد. هر چه مقدار جرم در اطراف دندان بيشتر مي شود، تحليل استخوان بيشتري صورت ميگيرد و دندان با از دست دادن استخوان دربرگيرنده اش لق مي شود.

سوال: آيا جرم گيري براي دندان زيان آور است؟
جواب: همانطور كه در بالا اشاره كردم منشأ اين مشكلات خود جرم است. پس بهترين راه حل برداشتن عامل بيماري يعني جرمگيري است. جرمگيري اصولي و صحيح هيچ تأثير منفي بر روي دندان ندارد. بلكه باعث جلوگيري از تحليل لثه و استخوان مي شود و با پاك كردن جرم از سطح دندان و پاليش كردن سطوح دندان فضاهاي رشد ميكروب ها حذف مي شود و سلامت لثه برمي گردد.

سوال: آيا با جرمگيري لثه به حالت اوليه قبل ار تحليل برمي گردد؟
جواب: لثه اي كه تحليل رفته با جرمگيري ترميم نمي شود ولي جرمگيري باعث مي شود كه روند تحليل توقف كند. حتي ممكن است كه ديده شود كه حجم لثه بعد از جرمگيري كمتر هم بشود. اين به آن دليل است كه ورم ناشي از وجود جرم از بين مي رود و اين لثه متورم است كه از بين مي رود.

سوال: سالي چند بار بايد جرمگيري كرد؟
جواب:سالي دوبار جرمگيري توصيه شده است. به عقيده من كساني كه مستعد به جرم دندان هستند مي توانند هر سه تا چهار ماه يكبار جرمگيري كنند. اين افراد كساني هستند كه ممكن است به دليل فشردگي دندان هاي محل هاي تجمع جرم زيادي داشته باشد كه تميز نگه داشتن آنها مشكل باشد و يا كساني كه از پروتزهاي ثابت استفاده مي كنند بايد دقت كنند كه جرم دندان ممكن است پنهان و زير لثه باشد و در ظاهر مشاهده نشود.

سوال: اگر جرمگيري نكنيم چه مي شود؟
جواب:رشد ميكروب ها و جرم به حدي مي رسد كه باعث عفونت و التهاب غيرقابل برگشت لثه و استخوان مي شود و آن وقت است كه بايد جراحي لثه وارد عمل بشود و بافت عفوني به وسيله جراحي برداشته شود كه حتماً ديده يا شنيده ايد كه بعد از جراحي لثه، لثه ها كوتاه مي شود و در موارد خيلي پيشرفته كه دندان ها لق شده باشند، جراحي هم افاقه نمي كند و بايد دندان ها كشيده شود. جرمگيري اصولي به وسيله دستگاه اولتراسونيك انجام مي شود. اين دستگاه قادر به تراشيدن دندان نمي باشد. فقط با وارد كردن امواج مافوق صوت باعث شكستن و جدا شدن جرم سطح دندان مي شود و به وسيله خمير پاليش و برس پاليش زده مي شود كه رسوب پذيري آن كمتر شود.

سوال: چرا بعد از جرمگيري لثه ها نسبت به هواي سرد و گرم حساس مي شوند؟ آيا اين حالت قابل برگشت است؟
جواب:در همه موارد اين اتفاق نمي افتد. فقط زماني اين اتفاق رخ مي دهد كه حجم جرم تشكيل شده آنقدر زياد بوده كه طوق دندان ها را درگير كرده بوده و چون طوق دندان پوشش مينايي ندارند، بعد از پاك شدن جرم از طوق دندان، سرما و گرما به طوق دندان نفوذ كرده و دندان ها حساس مي شوند. اين حالت به مرور زمان از بين مي رود و براي زودتر از بين رفتن اين حساسيت توصيه مي شود از خميردندان هاي ضد حساسيت استفاده شود. توصيه مي شود خانم هايي كه قصد باردار شدن دارند حتماً از سلامت لثه و دندان مطمئن شوند. حتماً قبل از بارداري چكاپ دندان پزشكي داشته باشند و در طول بارداري هم جرمگيري انجام دهند.

گاهي ديده مي شودكه در زمان بارداري يك قسمت از لثه رشد توده اي پيدا مي كند كه اصطلاحا به اين توده ، توده حاملگي گفته مي شود كه البته يك غده خوش خيم است و راه درمان آن برداشتن غده توسط جراحي لثه است اين غده ها خون چكان هستند و چون هنگام جويدن با دندان ها درگير مي شوند ، ايجاد درد شديد مي كنند . بيماران قلبي توجه خاص به جرمگيري داشته باشند زيرا ميكروبهايي كه بر روي دريچه هاي قلب نفوذ مي كنند در جرم دندان بسيار ديده مي شوند.